Eν πλω τον χειμώνα  | Τα Θαλάσσια Μονοπάτια των Ελληνικών Νησιών

 

Του Παντελή Περιβολάρη

 

Τον χειμώνα, η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Το καλοκαιρινό της περίβλημα υποχωρεί και η χώρα αποκαλύπτει τις βαθύτερες υφές της: τα πέτρινα μονοπάτια που αγκαλιάζουν τους λόφους και τα χωριά, αλλά και εκείνα τα άυλα, τα θαλασσινά περάσματα που μόνο το χειμερινό φως κάνει ορατά. Στο yachting αυτής της εποχής, η θάλασσα γίνεται δρόμος σιωπηλός, μια λεπτή γραμμή που ενώνει βράχους, ακρωτήρια και λιμάνια, όπου ο χρόνος κυλά σαν να έχει βγει από παλιά καρτ ποστάλ.

Ο χειμωνιάτικος διάπλους στο Αιγαίο και το Ιόνιο θυμίζει ταξίδι πάνω σε μυστικά θαλάσσια μονοπάτια. Οι άνεμοι καταλαγιάζουν, η θάλασσα θολώνει απαλά, σαν παλιό γυαλί, και τα νησιά αποκτούν μια μεγαλοπρεπή ησυχία. Στις Κυκλάδες, τα βράχια σκουραίνουν, οι ακτές μοιάζουν με μελάνι πάνω στο νερό και οι αμμουδιές απλώνονται άδειες, σαν να περιμένουν τον έναν και μοναδικό ταξιδιώτη που θα τις παρατηρήσει με σεβασμό. Το σκάφος λικνίζεται, και κάθε κύμα ανοίγει μπροστά του μια νέα σελίδα· μια αίσθηση αληθινής εξερεύνησης που μόνο ο χειμώνας μπορεί να προσφέρει.

Στο Ιόνιο, ο τόνος γίνεται πιο γήινος, πιο βαθύς. Τα νερά παίρνουν πράσινες και πετρόλ αποχρώσεις, και οι ακτές – από την Κέρκυρα μέχρι τη Λευκάδα – μοιάζουν με ένα συνεχές υφάδι από πέτρα, δάση και ήρεμα παραδοσιακά χωριά. Το χειμερινό yachting εδώ προσφέρει την αίσθηση μιας Ελλάδας που δεν βιάζεται· που αφήνει τον ταξιδιώτη να ακούσει τον ήχο του νερού όταν αγγίζει την προβλήτα, τον αντίλαλο μιας καμπάνας που φτάνει ως το κατάστρωμα, το σφύριγμα του ανέμου ανάμεσα στα κατάρτια.

Αυτό που κάνει τον χειμώνα τόσο ξεχωριστό δεν είναι μόνο η ηρεμία· είναι ο τρόπος που το φως απλώνεται. Υπάρχουν στιγμές που ο ουρανός παίρνει χρώματα που δεν βλέπεις ποτέ το καλοκαίρι: απαλές μωβ ανταύγειες πάνω από τις στέγες της Σύρου, χρυσορόδινα σύννεφα που καθρεφτίζονται στα νερά της Πάτμου. Μέσα σε αυτή τη γαλήνη, το σκάφος κινείται σαν πινέλο σε καμβά.

Το χειμερινό yachting είναι επίσης μια τελετουργία σύνδεσης: με τον εαυτό, τη φύση, την ιστορία των τόπων. Τα νησιά – απαλλαγμένα από τον θόρυβο της θερινής κίνησης – αποκαλύπτουν τα αληθινά τους πρόσωπα. Οι κάτοικοι χαιρετούν με χαμόγελο, οι ταβέρνες που μένουν ανοιχτές σερβίρουν φαγητά που ζεσταίνουν και το βλέμμα και την ψυχή, και οι μαρίνες μοιάζουν με μικρές φωλιές, όπου τα φώτα αντανακλώνται στο νερό σαν σπασμένες ασημένιες κλωστές.

Σε αυτό το σκηνικό, τα «πέτρινα μονοπάτια» παίρνουν νέο νόημα. Δεν είναι μόνο τα μονοπάτια που ανηφορίζουν σε κάστρα και ξωκλήσια· είναι και τα μονοπάτια της θάλασσας, εκείνα που χαράζονται όχι με βήματα, αλλά με ρότες. Μονοπάτια που ενώνουν λιμάνια και μικρούς κόλπους, που περνούν ανάμεσα σε βραχονησίδες, μονοπάτια που οδηγούν σε μια Ελλάδα που ζει βαθιά, αυθεντικά, και που ανοίγεται μόνο σε όσους επιλέγουν να την ανακαλύψουν εκτός θορύβου.

Ο χειμώνας στο ελληνικό αρχιπέλαγος είναι πρόσκληση· πρόσκληση να ταξιδέψεις απλά, πιο συνειδητά, πιο κοντά στην ουσία. Να αφήσεις το σκάφος να σε οδηγήσει σε μέρη που γνωρίζουν λίγοι, να περπατήσεις σε πέτρινες προκυμαίες που γυαλίζουν από τη βροχή, να δεις τη θάλασσα να αλλάζει διάθεση μέσα σε λίγα λεπτά.

Η Ελλάδα του χειμώνα δεν σε καλεί να τη θαυμάσεις από μακριά· σε προσκαλεί να τη ζήσεις από κοντά, να την ακούσεις, να την αγγίξεις, να την αισθανθείς.