Η Άννα Καραμανλή αποκλειστικά στη Λίλιαν Ψύλλα για τη νέα εποχή της τουριστικής εκπαίδευσης
Η επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού δεν θα κριθεί μόνο από τις αφίξεις, τις επενδύσεις ή την επιμήκυνση της σεζόν. Θα κριθεί και από τους ανθρώπους που θα κληθούν να τον υπηρετήσουν — από το επίπεδο της εκπαίδευσής τους, τις δεξιότητες που θα αποκτήσουν και, κυρίως, από το αν θα μπορούν να δουν τον τουρισμό όχι ως μια προσωρινή επαγγελματική στάση, αλλά ως πεδίο πραγματικής εξέλιξης.
Σε αποκλειστική συνέντευξη στη Λίλιαν Ψύλλα για το GRtraveller, η Υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή ανοίγει τη συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική της τουριστικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα: τη μετατροπή και των οκτώ ΣΑΕΚ Τουρισμού σε Πειραματικές, τη σύνδεσή τους με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, τη βιωματική κατάρτιση και την πρακτική άσκηση, την ενίσχυση των ΑΣΤΕ και των Σχολών Ξεναγών, αλλά και το στοίχημα της διαρκούς αναβάθμισης δεξιοτήτων για όσους βρίσκονται ήδη στον κλάδο.
Πίσω από τους αριθμούς, όμως, βρίσκεται ένα μεγαλύτερο ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να εκπαιδεύσει σήμερα τους επαγγελματίες που θα χρειάζεται ο τουρισμός της αύριο;
__
Ποια είναι η σημασία της μετατροπής όλων των ΣΑΕΚ Τουρισμού σε Πειραματικές και τι αλλάζει στην πράξη για την τουριστική κατάρτιση;
Η μετατροπή και των οκτώ ΣΑΕΚ Τουρισμού σε Πειραματικές, με αφετηρία την επιτυχημένη λειτουργία της ΠΣΑΕΚ Μακεδονίας, αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση για τη δημόσια τουριστική κατάρτιση. Δημιουργούμε ένα πανελλαδικό δίκτυο Πειραματικών ΣΑΕΚ, με παρουσία από τη Μακεδονία και τη Θράκη έως την Κρήτη, το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά, την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και την Αττική. Ένα δίκτυο που μπορεί να ακολουθεί τις εξελίξεις στον τουρισμό, να ανταποκρίνεται πιο γρήγορα στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αναπτύσσουμε νέες ειδικότητες, να εφαρμόζουμε σύγχρονες μεθόδους κατάρτισης και να ενισχύουμε τη συνεργασία των σχολών με τις τουριστικές επιχειρήσεις και τους επαγγελματικούς φορείς.
Θέλουμε οι νέοι που επιλέγουν τις Πειραματικές ΣΑΕΚ του Υπουργείου Τουρισμού να αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες που έχουν ουσιαστική αξία στην αγορά και τους προσφέρουν πραγματικές προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης.
Πώς διασφαλίζετε ότι η κατάρτιση που προσφέρουν οι Πειραματικές ΣΑΕΚ του Υπουργείου Τουρισμού ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας;
Η υψηλή απορρόφηση των αποφοίτων μας, που αγγίζει το 96% , δείχνει ότι οι Πειραματικές ΣΑΕΚ του Υπουργείου Τουρισμού αποτελούν ήδη μια αξιόπιστη επιλογή για όσους θέλουν να εργαστούν στον κλάδο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι εφησυχάζουμε. Ο τουρισμός εξελίσσεται διαρκώς και μαζί του αλλάζουν οι ειδικότητες και οι δεξιότητες που ζητά η αγορά.
Γι’ αυτό ενισχύουμε τη συνεργασία μας με τις τουριστικές επιχειρήσεις και τους επαγγελματικούς φορείς. Ακούμε την αγορά, μελετάμε τα διαθέσιμα στοιχεία και προσαρμόζουμε τις ειδικότητες και το περιεχόμενο της κατάρτισης στις νέες απαιτήσεις. Προς αυτή την κατεύθυνση είχαμε πρόσφατα συνάντηση εργασίας με τον ΣΕΤΕ κατά την οποία συζητήσαμε την αξιοποίηση μελετών και δεδομένων για τις ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό και δεξιότητες, τη δημιουργία νέων και την επικαιροποίηση υφιστάμενων ειδικοτήτων, καθώς και την ενίσχυση της πρακτικής άσκησης.
Στόχος μας είναι οι απόφοιτοι να μη διαθέτουν μόνο θεωρητικές γνώσεις, αλλά τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ενταχθούν άμεσα στην αγορά εργασίας και να εξελιχθούν επαγγελματικά.
Πώς περνάμε από τη θεωρία στην πράξη και από τη σχολή στην πραγματική αγορά εργασίας;
Στις Πειραματικές ΣΑΕΚ δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη βιωματική κατάρτιση. Θέλουμε οι καταρτιζόμενοι να μην περιορίζονται στη θεωρία, αλλά να εξοικειώνονται με τις πραγματικές συνθήκες, τις απαιτήσεις και τις ευθύνες του επαγγέλματος που έχουν επιλέξει.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδρομή έχει η πρακτική άσκηση. Επιδιώκουμε τη στενότερη συνεργασία των σχολών με τις τουριστικές επιχειρήσεις, ώστε η πρακτική να μην αποτελεί απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά μια πρώτη ουσιαστική επαφή με το επάγγελμα και την καθημερινότητά του.
Η μετάβαση από τη σχολή στην εργασία δεν πρέπει να είναι ένα άλμα στο άγνωστο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια σταθερή διαδρομή, που δίνει στους νέους την εμπειρία, την αυτοπεποίθηση και τα εφόδια που χρειάζονται για να κάνουν τα πρώτα τους επαγγελματικά βήματα.
Μια τέτοια μεταρρύθμιση προϋποθέτει επαρκές εκπαιδευτικό προσωπικό και σύγχρονες υποδομές. Πώς σχεδιάζετε να καλύψετε αυτές τις ανάγκες;
Προχωράμε ταυτόχρονα στην ενίσχυση του εκπαιδευτικού προσωπικού και στην αναβάθμιση των υποδομών των σχολών μας. Ήδη το 2026 προκηρύξαμε 21 θέσεις μόνιμων και αορίστου χρόνου εκπαιδευτικών για τις Πειραματικές ΣΑΕΚ του Υπουργείου Τουρισμού, ώστε να ενισχύσουμε τη λειτουργία τους σε σταθερή βάση. Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η αρχική έγκριση από τον ΑΣΕΠ αφορούσε μόλις 6 θέσεις, με συντονισμένες ενέργειες και την υποστήριξη της Διεύθυνσης Διοικητικού και της Διεύθυνσης Τουριστικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης του Υπουργείου καταφέραμε τον τελευταίο χρόνο να αυξήσουμε τον αριθμό τους κατά 15 επιπλέον θέσεις, δημιουργώντας νέες κατηγορίες διδακτικού προσωπικού, που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των σχολών μας.
Παράλληλα, επεξεργαζόμαστε ένα στρατηγικό σχέδιο για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού, με βασικό άξονα την αναβίωση του μοντέλου «ξενοδοχείο- εκπαιδευτήριο». Πρόκειται για ένα μοντέλο, βασισμένο σε διεθνή πρότυπα, στο οποίο η εκπαίδευση δεν προσομοιώνει απλώς την επαγγελματική πραγματικότητα, αλλά πραγματοποιείται μέσα σε αυτήν.
Σε αυτό το πλαίσιο δίνουμε τη δυνατότητα αξιοποίησης των κτηρίων των εκπαιδευτικών μονάδων του Υπουργείου Τουρισμού που διαθέτουν άδεια δόμησης ξενοδοχείου.
Στόχος μας είναι να αναβιώσουμε, με σύγχρονους όρους, το μοντέλο συνύπαρξης ξενοδοχείου και εκπαιδευτικής μονάδας, μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων που θα προκύψουν από διαγωνιστικές διαδικασίες, με υποχρέωση των επενδυτών να αναβαθμίσουν τις εγκαταστάσεις και να διασφαλίσουν τη λειτουργία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων μέσα σε αυτές, διατηρώντας απολύτως τον δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης.
Στόχος μας είναι οι Πειραματικές ΣΑΕΚ να διαθέτουν το ανθρώπινο δυναμικό και τις υποδομές που απαιτεί μια σύγχρονη, βιωματική και ποιοτική τουριστική κατάρτιση.
Πέρα από τις επαγγελματικές γνώσεις, ποιες άλλες δεξιότητες χρειάζεται σήμερα ένας άνθρωπος που εργάζεται στον τουρισμό;
Ο σύγχρονος επαγγελματίας του τουρισμού χρειάζεται ένα ευρύτερο σύνολο δεξιοτήτων. Χρειάζεται να μπορεί να επικοινωνεί αποτελεσματικά, να συνεργάζεται, να αξιοποιεί τα νέα ψηφιακά εργαλεία, να κατανοεί τις αρχές της βιωσιμότητας και να ανταποκρίνεται με ψυχραιμία και υπευθυνότητα σε απρόβλεπτες ή έκτακτες καταστάσεις.
Σε αυτή την κατεύθυνση, υπογράψαμε Μνημόνιο Συνεργασίας με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, ώστε οι σπουδαστές και οι καταρτιζόμενοι των σχολών μας να έχουν τη δυνατότητα να αποκτούν πιστοποιημένες γνώσεις στις Πρώτες Βοήθειες, στην Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση και στη χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή.
Στον τουρισμό, η ποιότητα κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο υποδέχεσαι, επικοινωνείς, συνεργάζεσαι και αντιδράς όταν προκύπτει κάτι απρόβλεπτο. Θέλουμε, λοιπόν, να διαμορφώνουμε ολοκληρωμένους επαγγελματίες, ικανούς να προσφέρουν ασφαλείς, υπεύθυνες και ποιοτικές υπηρεσίες.
Πέρα από τις Πειραματικές ΣΑΕΚ, ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνετε για την ενίσχυση των ΑΣΤΕ και των Σχολών Ξεναγών;
Παράλληλα με τις Πειραματικές ΣΑΕΚ, προχωρούμε σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση των ΑΣΤΕ και των Σχολών Ξεναγών.
Στις ΑΣΤΕ, αφού εκσυγχρονίσαμε το πρόγραμμα σπουδών, προτεραιότητά μας είναι η ενίσχυσή τους με μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό και η αναβάθμιση των υποδομών τους. Ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι το Μνημόνιο που υπογράψαμε στις 17 Ιουλίου για τις νέες εγκαταστάσεις της ΑΣΤΕΚ στον Άγιο Νικόλαο. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει σύγχρονες αίθουσες, εξειδικευμένα εργαστήρια, επαγγελματική κουζίνα και εκπαιδευτικό δωμάτιο ξενοδοχείου, ώστε οι σπουδαστές να μπορούν να συνδέουν καλύτερα τη θεωρία με την πράξη.
Παράλληλα, δώσαμε στους αποφοίτους των ΑΣΤΕ τη δυνατότητα να κατατάσσονται σε Τμήματα ΑΕΙ με συναφές αντικείμενο δημιουργώντας έτσι ένα σαφές μονοπάτι ακαδημαϊκής συνέχειας και εξέλιξης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουμε και στις Σχολές Ξεναγών της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Ρόδου, οι οποίες συνδυάζουν τη διετή φοίτηση με βιωματική εκπαίδευση σε μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Για τη νέα εκπαιδευτική περίοδο προκηρύξαμε 79 θέσεις σπουδαστών, ενώ συνεχίζουμε και τα ταχύρρυθμα προγράμματα κατάρτισης ξεναγών σε συνεργασία με πανεπιστήμια.
Θέλουμε οι δομές του Υπουργείου να προσφέρουν διαφορετικές αλλά ουσιαστικές διαδρομές: εκπαίδευση, εξειδίκευση, ακαδημαϊκή συνέχεια και επαγγελματική εξέλιξη.
Τι δυνατότητες προσφέρει το Υπουργείο σε ανθρώπους που εργάζονται ήδη στον τουρισμό και θέλουν να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους ή να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας;
Η τουριστική εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τους νέους που κάνουν τώρα τα πρώτα τους επαγγελματικά βήματα. Αφορά και τους ανθρώπους που εργάζονται ήδη στον κλάδο και χρειάζονται νέες γνώσεις και δεξιότητες για να ανταποκριθούν στις αλλαγές της αγοράς.
Παράλληλα, σε διάφορες πόλεις της χώρας λειτουργούμε Τμήματα Μετεκπαίδευσης, τα οποία απευθύνονται σε εργαζομένους στον τουρισμό, αλλά και σε πρόσκαιρα ανέργους του κλάδου που διαθέτουν εμπειρική γνώση του επαγγέλματός τους. Μέσα από αυτά τα προγράμματα μπορούν να εμπλουτίσουν δωρεάν τις γνώσεις τους, λαμβάνοντας ταυτόχρονα για όσο διαρκεί το πρόγραμμα, επίδομα μετεκπαίδευσης, να πιστοποιήσουν την επαγγελματική τους εμπειρία και να διευρύνουν τις επαγγελματικές τους δυνατότητες.
Παράλληλα, υλοποιούμε προγράμματα επανειδίκευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων, ώστε οι επαγγελματίες του τουρισμού να μπορούν να παρακολουθούν τις νέες απαιτήσεις του κλάδου και να παραμένουν ανταγωνιστικοί.
Σε αυτό πνεύμα, το Υπουργείο πραγματοποίησε με απόλυτη επιτυχία τη Δράση «Επανειδίκευση και Αναβάθμιση Δεξιοτήτων (upskilling / reskilling) στον τομέα του Τουρισμού», η οποία υλοποιήθηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Πρόσφερε σύγχρονη κατάρτιση και πιστοποίηση σε πάνω από 18.000 εργαζόμενους και ανέργους του κλάδου.
Η μάθηση δεν τελειώνει με την είσοδο στην αγορά εργασίας. Θέλουμε να στηρίζουμε τους ανθρώπους του τουρισμού σε όλη την επαγγελματική τους διαδρομή: από την αρχική κατάρτιση έως τη μετεκπαίδευση, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και, όπου χρειάζεται, την επιστροφή στην απασχόληση.
Πώς μπορεί ο τουρισμός να γίνει για τους νέους μια συνειδητή επιλογή σταδιοδρομίας και όχι απλώς μια ευκαιρία εποχικής απασχόλησης;
Πρέπει πρώτα απ’ όλα να δείξουμε στους νέους ότι ο τουρισμός δεν είναι ένα μόνο επάγγελμα ούτε περιορίζεται στην εποχική εργασία. Είναι ένας δυναμικός κλάδος, με πολλές διαφορετικές ειδικότητες, δυνατότητες εξειδίκευσης και πραγματικές προοπτικές εξέλιξης.
Παράλληλα, το τουριστικό μοντέλο της χώρας αλλάζει. Η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού, όπως ο γαστρονομικός, ο ορεινός, ο θαλάσσιος και ο τουρισμός υγείας και ευεξίας, ανοίγει νέα πεδία επαγγελματικής δραστηριότητας σε ολόκληρη τη χώρα και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Και όσο κερδίζουμε το στοίχημα της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, διευρύνονται οι δυνατότητες για σταθερότερη και μεγαλύτερης διάρκειας απασχόληση.
Μέσα από τις Πειραματικές ΣΑΕΚ, τις ΑΣΤΕ και τις Σχολές Ξεναγών, ένας νέος μπορεί να επιλέξει τη διαδρομή που ταιριάζει στα ενδιαφέροντα και στους στόχους του και να συνεχίσει να εξελίσσεται μέσα από την εξειδίκευση, τη μετεκπαίδευση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του.
Αυτό που θέλουμε να αλλάξουμε είναι η αντίληψη ότι η εργασία στον τουρισμό αποτελεί μια προσωρινή λύση. Ο ελληνικός τουρισμός χρειάζεται καλά καταρτισμένους επαγγελματίες και μπορεί να τους προσφέρει μια πραγματική σταδιοδρομία με γνώσεις, εξειδίκευση και προοπτική.
__
Αν κάτι διατρέχει ολόκληρη τη συζήτηση με την Άννα Καραμανλή, είναι η προσπάθεια να μικρύνει η απόσταση ανάμεσα στην εκπαίδευση και στην πραγματική ζωή του επαγγέλματος. Από την πρακτική άσκηση και το μοντέλο «ξενοδοχείο–εκπαιδευτήριο» μέχρι τις νέες δεξιότητες, την επανειδίκευση και τη δυνατότητα ακαδημαϊκής συνέχειας, η τουριστική εκπαίδευση επιχειρεί να αποκτήσει πιο καθαρή διαδρομή από τη σχολή προς την αγορά εργασίας.
Το ουσιαστικό στοίχημα, ωστόσο, είναι ακόμη μεγαλύτερο: να αλλάξει η ίδια η αντίληψη γύρω από την εργασία στον τουρισμό. Να πάψει να αντιμετωπίζεται ως η εύκολη εποχική λύση και να γίνει συνειδητή επιλογή σταδιοδρομίας — με γνώση, εξειδίκευση, προοπτική και χώρο για εξέλιξη.
Γιατί τελικά, η ποιότητα ενός προορισμού δεν εξαρτάται μόνο από όσα διαθέτει.
Εξαρτάται και από τους ανθρώπους που ξέρουν πώς να τα μετατρέψουν σε εμπειρία.
Φωτογραφίες: Ευάγγελος Γκικόπουλος
