Επιμέλεια  Μαργαρίτα Μανούσου

Ο Ισπανικός Οργανισμός Τουρισμού και το Δίκτυο Ισπανικών Εβραϊκών Συνοικιών – Caminos de Sefarad προσκάλεσαν Έλληνες δημοσιογράφους σε ένα αποκλειστικό δημοσιογραφικό ταξίδι στην Καστίλη και την Ανδαλουσία.

 

Η δημοσιογραφική αποστολή, στην οποία συμμετείχε η Μαργαρίτα Μανούσου, εκπροσωπώντας το περιοδικό και την ιστοσελίδα GRtraveller, περιλάμβανε επισκέψεις και διαμονή στην ιστορική Σεγκόβια, στην κοινότητα της Καστίλης, καθώς και στις ιδιαίτερες πόλεις Κόρδοβα, Λουτσένα και Σεβίλλη, οι οποίες βρίσκονται στη νότια Ισπανία, στην καρδιά της αυτόνομης κοινότητας της Ανδαλουσίας.

Μετά την ολοκλήρωση του ταξιδιού, νιώθω πολύ τυχερή που συμμετείχα σε αυτήν την ξεχωριστή εμπειρία. Η Ισπανία είναι ένας γνωστός και ιδιαίτερα αγαπητός προορισμός για τους Έλληνες. Το ταξίδι αυτό ανέδειξε έντονα τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της χώρας. Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι από την Ισπανία έχουν περάσει Φοίνικες, Έλληνες, Καρχηδόνιοι, Ρωμαίοι, Κέλτες, Βησιγότθοι, Άραβες, Μαυριτανοί και Χριστιανοί βασιλείς. Όλοι έχουν αφήσει έντονο το αποτύπωμά τους.

 

       Φοίνικες και Καρχηδόνιοι πέρασαν από την Ισπανία (Ίδρυσαν αποικίες για εμπόριο, όπως το Κάντιθ και έφεραν το αλφάβητο).

       Έλληνες (Έχτισαν πόλεις όπως το Εμποριόν-Εμπουρίς στην Καταλονία. Έφεραν την καλλιέργεια ελιάς και αμπελιού).

       Ρωμαίοι (Άλλαξαν το όνομα της χώρας σε ΙΣΠΑΝΙΑ. Έχτισαν σπουδαία έργα, όπως το υδραγωγείο της Σεγκόβια. Έφεραν τη λατινική γλώσσα που έγινε η βάση για τα σύγχρονα ισπανικά).

       Κέλτες (Εγκαταστάθηκαν στο βορρά, όπως στη Γαλικία. Επηρεάστηκαν από τους ντόπιους Ιβηρίους, δημιουργώντας Κελτιβεριανούς οικισμούς -γνωστούς ως κάστρους- με ισχυρές οχυρώσεις ) .

       Βησιγότθοι (Έφεραν γερμανικά έθιμα και ένωσαν πολιτικά ολόκληρη τη χερσόνησο. Άφησαν πίσω τους όμορφα κοσμήματα, μεταλλικά αντικείμενα και μικρές εκκλησίες).

       Άραβες & Μαυριτανοί (Ονόμασαν την περιοχή Αλ-Ανταλούς. Άφησαν τεράστια μνημεία όπως την Αλάμπρα στη Γρανάδα. Εμπλούτισαν τη γλώσσα με πολλές λέξεις και έφεραν νέες καλλιέργειες, όπω ς ρύζι και εσπεριδοειδή).  

        Χριστιανοί βασιλιάδες (Πραγματοποίησαν την Επανάκτηση, ενώνοντας την Ισπανία. Χρησιμοποίησαν το εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό στυλ Μουδέχαρ, ένα μείγμα χριστιανικών και ισλαμικών στοιχείων).       

  Ο πρώτος μας σταθμός, μετά την άφιξή μας στη Μαδρίτη με πτήση της IBERIA, ήταν η Σεγκόβια. Τα αεροπορικά μας εισιτήρια ήταν προσφορά της Turespaña (Ισπανικός Οργανισμός Τουρισμού) .

 

 

ΣΕΓΚΟΒΙΑ – SEGOVIA

Η Σεγκόβια, η γραφική πόλη με τα πανέμορφα στενά δρομάκια, απέχει περίπου 90 χιλιόμετρα από τη Μαδρίτη.

Είναι η πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας και φημίζεται για το εξαιρετικά διατηρημένο ρωμαϊκό υδραγωγείο της και το παραμυθένιο της κάστρο (Alcázar).

Το πρόγραμμα είχε σχεδιαστεί με στόχο την ανάδειξη των κύριων τουριστικών αξιοθέατων, την πολιτιστική κληρονομιά και τη γαστρονομική προσφορά της περιοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στην πλούσια σεφαραδίτικη κληρονομιά.

Η Σεγκόβια έχει μακρά ιστορία και σήμερα είναι μια σύγχρονη πόλη με περίπου 51.000 κατοίκους, ενώ όλη η επαρχία της φτάνει τους 150.000 κατοίκους. Η πόλη ιδρύθηκε αρχικά από Κέλτες, αργότερα πέρασε στα χέρια των Ρωμαίων, των Βησιγότθων και τελικά των Μαυριτανών. Το 1085 κατακτήθηκε ξανά από τους Χριστιανούς και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Έγινε αγαπημένη κατοικία των Ισπανών βασιλιάδων κατά τον Μεσαίωνα. Σε αυτήν στέφθηκε βασίλισσα η θρυλική Ισαβέλλα της Καστίλης το 1474.

Η διαμονή μας στη Σεγκόβια έγινε στο πολύ όμορφο και φιλόξενο boutique ξενοδοχείο «Infanta Isabella», στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Από τα παράθυρα βλέπαμε μία από τις όμορφες και γραφικές πλατείες της.

Η εβραϊκή κοινότητα στη Σεγκόβια χρονολογείται τουλάχιστον από τον 13ο αιώνα και η κορύφωση της οικονομικής και δημογραφικής της ανάπτυξης είναι ο 15ος αιώνας. Γραπτές πηγές κάνουν λόγο για πέντε συναγωγές στην πόλη, από τις οποίες μόνο δύο σώζονται σήμερα και δεν λειτουργούν πλέον ως τέτοιες. Η κύρια συναγωγή (την οποία επισκεφτήκαμε) απαλλοτριώθηκε στην κοινότητα γύρω στο 1410 και μετατράπηκε στην εκκλησία Corpus Christi. Μια πυρκαγιά το 1899 κατέστρεψε το κτήριο που είχε αναπτυχθεί από τότε διατηρώντας ορισμένα από τα αρχικά χαρακτηριστικά, όπως τα κιονόκρανα από κουκουνάρι. Επισκεφθήκαμε και το Κέντρο Μάθησης της Εβραϊκής Συνοικίας, χώρος στον οποίο οι επισκέπτες μπορούν να εξοικειωθούν με τις εβραϊκές παραδόσεις και στοιχεία για την ιστορία της κοινότητας της Σεγκόβια. Το κέντρο βρίσκεται μέσα στο σπίτι του τελευταίου Μεγάλου Ραβίνου που είχε η χώρα τον 15ο αιώνα, του δον Αβραάμ Σεννεόρ. Ήταν ο Ταμίας των Καθολικών Μοναρχών, η μεγάλη περιουσία του χρηματοδότησε την τελευταία προσπάθεια της Ανακατάκτησης, με τον Πόλεμο της Γρανάδας. Έγινε προσήλυτος το 1492 υπό την απειλή της απέλασης και υιοθέτησε το όνομα don Fernando Pérez Coronel, πεθαίνοντας λίγους μήνες αργότερα σε ηλικία 82 ετών.

Στα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης συγκαταλέγονται το Υδραγωγείο και το Κάστρο.

 

 

Υδραγωγείο: Το ρωμαϊκό υδραγωγείο χτίστηκε γύρω στο 112 μ.Χ., είχε μήκος 16 χλμ. και τροφοδοτούσε την πόλη με κρυστάλλινο νερό από τα βουνά. Είναι το σήμα κατατεθέν της Σεγκόβια. Αποτελείται από περίπου 20.000 τεράστιες πέτρες, οι οποίες ενώνονται μεταξύ τους χωρίς κανένα είδος συνδετικού υλικού, συγκρατούμενες μόνο χάρη στο βάρος τους.

 

Αλκαζάρ (Alcázar): Το βασιλικό παλάτι και φρούριο χτίστηκε από τα τέλη του 11ου έως τις αρχές του 12ου αιώνα, για να εγγυηθεί την ασφάλεια των εποίκων που μεταφέρθηκαν στην περιοχή μετά τη χριστιανική νίκη στο Τολέδο. Το σχήμα του, που θυμίζει καράβι, λέγεται ότι ενέπνευσε τον Γουόλτ Ντίσνεϊ για τα κάστρα της Χιονάτης και της Σταχτοπούτας.

 Πρόταση για ένα ιδιαίτερο γεύμα

Το μεσημέρι φάγαμε στο παραδοσιακό εστιατόριο της Σεγκόβια «Mesón de Cándido», γνωστό για την τέχνη του ψητού. Η οικογένεια που διατηρεί το εστιατόριο εδώ και τρεις γενιές έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να ετοιμάζει και να παρουσιάζει το φαγητό. Σπεσιαλιτέ του καταστήματος είναι το γουρουνόπουλο γάλακτος, το οποίο κόβεται από τον εστιάτορα με ένα πιάτο που, αμέσως μετά, σπάει μπροστά στους συνδαιτυμόνες. Πρόκειται για ένα εστιατόριο στο οποίο αξίζει να γευματίσουν οι επισκέπτες της Σεγκόβια.

 

Το δείπνο πραγματοποιήθηκε στο «Casa Mudéjar», ένα σύγχρονο εστιατόριο της Σεγκόβια με ιδιαίτερα όμορφο περιβάλλον. Εδώ προσφέρονται ξεχωριστά εδέσματα της σεφαραδίτικης κουζίνας, ενώ το μενού περιλαμβάνει τοπικά προϊόντα και κρασιά.

 SΕGOVIA: Μοναδικά τα γραφικά στενά, τα όμορφα φιλόξενα μαγαζιά, το παραμυθένιο κάστρο Alcazar. Το σήμα Remember Spain με διπλή σημασία.

 

 

ΚΟΡΔΟΒΑ – CÓRDOBA

Η ξεχωριστή πόλη με ορισμένα από τα σημαντικότερα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO στον κόσμο.

Μετά τη διανυκτέρευση στη Σεγκόβια, το επόμενο πρωί ξεκινήσαμε οδικώς για την Κόρδοβα.

Στη διαδρομή κάναμε στάση στο Puerto Lápice, με τους ανεμόμυλους, στην περιοχή Ciudad Real. Είναι το μέρος όπου, όπως πληροφορηθήκαμε, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες εμπνεύστηκε την ιστορία του Δον Κιχώτη.

 

Η Κόρδοβα είναι πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας, χτισμένη στις όχθες του ποταμού Γκουανταλκιβίρ. Ξεχωρίζει για την πλούσια μαυριτανική της ιστορία, με κορυφαίο αξιοθέατο το περίφημο Τέμενος-Καθεδρικό Ναό (Mezquita). Η Κόρδοβα είναι μια ξεχωριστή πόλη της Ανδαλουσίας στη νότια Ισπανία. Είναι γνωστή για την πολυπολιτισμική της κληρονομιά. Αναπτύχθηκε ως ρωμαϊκός οικισμός και έφτασε στη μέγιστη ακμή της τον 10ο αιώνα ως πρωτεύουσα του Χαλιφάτου.

Στην Κόρδοβα μείναμε στο πολύ όμορφο ξενοδοχείο Las Casas de la Judería.

Η πρώτη μας επίσκεψη έγινε στο Τζαμί-Καθεδρικό Ναό της Κόρδοβα.

Το Τζαμί της Κόρδοβα – Καθεδρικός Ναός (Mezquita-Catedral de Córdoba) αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αντικατοπτρίζει μοναδικά την ιστορική συνύπαρξη και τη σύγκρουση μεταξύ του Ισλάμ και του Χριστιανισμού στην Ιβηρική Χερσόνησο.

Ιστορική και αρχιτεκτονική επισκόπηση του μνημείου:

Χριστιανικός Ναός (6ος αιώνας): Αρχικά, στο σημείο υπήρχε ο Βησιγοτθικός ναός του Αγίου Βικεντίου.

Ισλαμικό Τζαμί (8ος – 10ος αιώνας): Μετά την ισλαμική κατάκτηση, ο Αμπντ αλ-Ραχμάν Α΄ αγόρασε το οικόπεδο το 785 για να χτίσει ένα μεγαλοπρεπές τζαμί. Το κτίριο επεκτάθηκε τρεις φορές από τους διαδόχους του, αποτελώντας το κέντρο του δυτικού ισλαμικού κόσμου.

Μετατροπή σε Καθεδρικό (13ος αιώνας): Το 1236, κατά την ανακατάληψη της πόλης (Reconquista) από τον Φερδινάνδο Γ΄ της Καστίλης, το τζαμί καθαγιάστηκε ως χριστιανικός ναός.

Η Αναγεννησιακή Προσθήκη (16ος αιώνας): Με την άδεια του Βασιλιά Καρόλου Ε΄, χτίστηκε ένας ολόκληρος αναγεννησιακός χριστιανικός καθεδρικός ναός (Crucero) ακριβώς στο κέντρο της ισλαμικής δομής.

Το Δάσος των Κιόνων: Το μνημείο είναι διάσημο για τις 856 διπλές αψίδες με εναλλασσόμενα κόκκινα τούβλα και λευκή πέτρα, που στηρίζονται σε κίονες από μάρμαρο, γρανίτη και ίασπη.

Το Μιχράμπ (Mihrab): Η ισλαμική κόγχη προσευχής, διακοσμημένη με εντυπωσιακά χρυσά ψηφιδωτά βυζαντινής τεχνοτροπίας, δώρο του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά.

Το Καμπαναριό (Torre del Alminar): Ο παλιός ισλαμικός μιναρές «ντύθηκε» με μπαρόκ στοιχεία και μετατράπηκε σε χριστιανικό κωδωνοστάσιο.

Η Αυλή των Πορτοκαλιών (Patio de los Naranjos): Η ιστορική αυλή του τζαμιού, όπου γινόταν το τελετουργικό πλύσιμο των πιστών, γεμάτη με πορτοκαλιές και σιντριβάνια.

 

 

 

Γαστρονομία

Για φαγητό το μεσημέρι επισκεφθήκαμε το γνωστό εστιατόριο «Casa de Mazal», στο ιστορικό κέντρο της πόλης, το οποίο έχει ιδιαίτερο ύφος και προσφέρει πολλές επιλογές από την τοπική κουζίνα.

Ιδιαίτερο ήταν και το δείπνο στην ταβέρνα «Taberna Casa Pepe de la Judería», η οποία στεγάζεται σε ένα παλιό σπίτι και προσφέρει τοπικό φαγητό και χαρακτηριστικά εδέσματα.

 

Η Συναγωγή της Κόρντοβα

Την επόμενη ημέρα επισκεφθήκαμε τη Συναγωγή της Κόρδοβα, ένα εντυπωσιακό μεσαιωνικό κτίριο του 14ου αιώνα, το οποίο βρίσκεται στην ιστορική εβραϊκή συνοικία. Είναι μία από τις λίγες αυθεντικές συναγωγές Mudéjar που σώζονται στην Ισπανία. Τα λεπτομερή γεωμετρικά μοτίβα της και οι επιγραφές στα εβραϊκά είναι εκπληκτικά.

Η είσοδος στο ενιαίο, τετράγωνο δωμάτιο αποκαλύπτει ένα μοναδικό μείγμα ισλαμικής καλλιτεχνικής επιρροής και εβραϊκής παράδοσης. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, το κτίριο έχει λειτουργήσει τόσο ως τόπος λατρείας όσο και ως νοσοκομείο. Η επίσκεψη σε αυτό το μικρό και γαλήνιο μνημείο προσφέρει μια ουσιαστική ματιά στην πλούσια πολυπολιτισμική ιστορία και την πολύμορφη κληρονομιά της Ανδαλουσίας.

 

 

Επίσκεψη στο Μουσείο των Ταύρων – Ταυρομαχίας

Ενδιαφέρουσα ήταν και η επίσκεψή μας σε ένα μουσείο αφιερωμένο σε ένα «σπορ» που σήμερα καταδικάζεται από τους περισσότερους ανθρώπους. Το μουσείο φιλοξενεί εικόνες και στοιχεία για τους πιο γνωστούς ταυρομάχους, καθώς και φωτογραφίες από κατάμεστες αρένες. Υπάρχουν, επίσης, πολλές αφίσες με όμορφες κοπέλες, οι οποίες διαφήμιζαν τις ημερομηνίες των ταυρομαχιών.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που λάβαμε, παρότι οι ταυρομαχίες προστατεύονται ως πολιτιστική κληρονομιά, σήμερα δεν έχουν πολλούς οπαδούς. Ωστόσο, η αναδρομή στην ιστορία τους παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Στο μουσείο υπάρχουν πολλές στολές ματαδόρ, τις οποίες είχαν φορέσει γνωστοί ταυρομάχοι, με πιο διάσημο τον Manolete. Καταγόταν από την Κόρδοβα και πέθανε σε ηλικία 30 ετών, κατά τη διάρκεια ταυρομαχίας στην κοντινή πόλη Λινάρες, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρβαρότητα αυτού του «αθλήματος».

Στις φωτογραφίες οι περισσότεροι ταυρομάχοι δεν φαίνονται ιδιαίτερα ψηλοί.

Ένα από τα πιο όμορφα σημεία επίσκεψης ήταν τα αίθρια Patios (Πολιτιστικό μνημείο UNESCO)

Επισκεφθήκαμε, φυσικά, και τα φημισμένα αίθρια (patios) της Κόρδοβα, τα οποία είναι μοναδικής ομορφιάς. Πρόκειται για εσωτερικές αυλές που παραδοσιακά μοιράζονταν οι κάτοικοι τεσσάρων σπιτιών. Σήμερα διατηρούνται ακόμη σε πολλά σπίτια, ενώ διοργανώνονται διαγωνισμοί για την ανάδειξη των ομορφότερων patios. Ανάμεσά τους βρίσκονται και όσα επισκεφθήκαμε. Ορισμένα από αυτά λειτουργούν πλέον ως επισκέψιμοι χώροι, ενώ παλαιότερα οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν από κοινού την κουζίνα, τους αποθηκευτικούς χώρους, το λουτρό και την τουαλέτα.

Η ξεναγός μας μάς είπε, ωστόσο, ότι τα περισσότερα συγκροτήματα κατοικιών στην Κόρδοβα διαθέτουν ακόμη αίθρια, τα οποία οι κάτοικοι μοιράζονται ως κοινόχρηστους χώρους πρασίνου και ηρεμίας.

 

 CÓRDOBA: Ιδιαίτερη εντύπωση μου άφησαν το ποτάμι, το Μουσείο Ταυρομαχίας, με τα αρνητικά και παράξενα συναισθήματα που προκαλεί, και τα πανέμορφα patios, τα αίθρια μοναδικής ομορφιάς.

 

ΛΟΥΤΣΕΝΑ – LUCENA

Η Λουτσένα βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Κόρδοβα, στην περιφέρεια της Ανδαλουσίας.

Το όνομα Lucena έχει ρίζες λατινικές και ισπανικές και σημαίνει φως ή φωτισμός.

Είναι η δεύτερη πιο πυκνοκατοικημένη πόλη στην επαρχία της Κόρδοβα. Προσφέρει στον επισκέπτη πολλά κίνητρα για να την επισκεφθεί από την ιστορία και την κληρονομιά της μέχρι το εντυπωσιακό περιβάλλον της. Στη Λουσένα βρίσκουμε την γοτθική-αναγεννησιακή εκκλησία του Σαν Ματέο, του 15ου-16ου αιώνα, με ένα από τα πιο όμορφα μπαρόκ ιερά στην Ανδαλουσία. Στα αστικά κτίρια περιλαμβάνονται το κάστρο και το παλιό παλάτι του Μεντινατσέλι, το σπίτι του Κόμη της Σάντα Άνα και το σπίτι του Ρίκο ντε Ρουέδα. Επίσης, εντός των ορίων της πόλης βρίσκουμε περιοχές μεγάλου ενδιαφέροντος, όπως το Φυσικό Καταφύγιο Λιμνοθάλασσας Αμάργκα, το Φυσικό Καταφύγιο Λιμνοθάλασσας Χαράλες και το Φυσικό Πάρκο Λίμνης Μαλπάσιγιο.

 

 

 

Όταν φτάσαμε στην όμορφη γραφική πόλη της Lucena, πήγαμε αμέσως για φαγητό σε ένα πολύ ιδιαίτερο εστιατόριο το “TRESCULTURAS” (τρεις πολιτισμοί).

Πιστό στην ιστορική παράδοση της πόλης Lucena, το TRESCULTURAS είναι ένα εστιατόριο το οποίο έχει στόχο να αναδημιουργεί το πολιτιστικό παρελθόν της πόλης μέσα από μια γαστρονομική πρόταση που συνδυάζει τρεις παραδόσεις: την εβραϊκή, την αραβική και τη χριστιανική προβάλλοντας και αξιοποιώντας πάντα το καλό λάδι της περιοχής. Το εστιατόριο αυτό είναι ένα γαστρονομικό στολίδι.

Το εστιατόριο TRESCULTURAS έχει καθιερωθεί ως ένας βαθύς πολιτιστικός και γαστρονομικός προορισμός, συνδυάζοντας το πλούσιο ιστορικό ταπισερί της περιοχής απευθείας με την ταυτότητά του.

Το μενού αποτελεί μια δημιουργική γέφυρα μεταξύ της αρχαιότητας και της σύγχρονης υψηλής κουζίνας, όπου οι αρχαίες γαστρονομικές παραδόσεις συναντούν τη σύγχρονη καινοτομία.

Στη συνέχεια πήγαμε για επίσκεψη στο Castillo del Moral, το οποίο είναι ένα μεσαιωνικό κάστρο στην καρδιά της πόλης Lucena. Το οχύρωμα αυτό συνδέεται άμεσα με την εβραϊκή ιστορία της περιοχής, καθώς η Λουτσένα ήταν παγκοσμίως γνωστή κατά τον Μεσαίωνα ως η «Πέρλα της Σεφαράδ» (Eliossana), μια πόλη που κατοικούνταν αποκλειστικά από Εβραίους.

 

Το παλαιότερο κεντρικό τμήμα του κάστρου χτίστηκε μεταξύ του 11ου και του 12ου αιώνα, κατά την περίοδο της μέγιστης ακμής της εβραϊκής κοινότητας.

Στη Λουτσένα μιλήσαμε και με τον δήμαρχο, ο οποίος μας είπε ότι η πόλη βρίσκεται στο κέντρο της επαρχίας της Κόρδοβα.

Πολλοί την επιλέγουν για τη διαμονή τους και πραγματοποιούν ημερήσιες εκδρομές στις κοντινές πόλεις, όπως η Κόρδοβα και η Σεβίλλη.

 

 Foto: Δήμαρχος & αντιδήμαρχος Lucena.jpg

 

Στη συνέχεια πήγαμε να δούμε τον πολύ ιδιαίτερο ναό που ονομάζεται “Η Παναγία του Αρακέλι” (ή María Santísima de Araceli). Ο ναός αυτός είναι ένας πολύ αγαπητός ναός της Παναγίας στην Ανδαλουσία της Ισπανίας.

Η Παναγία είναι η προστάτιδα της πόλης Λουτσένα και η προστάτιδα της ανδαλουσιανής υπαίθρου. Το όνομά της προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει «Βωμός του Ουρανού».

 Lucena maria sentissima di Araceli 

Οι επισκέπτες που εισέρχονται στο ιερό συναντούν μια περίπλοκη επίδειξη πολύχρωμων γύψινων έργων, επιχρυσωμένων λεπτομερειών και δραματικής θρησκευτικής εικονογραφίας που καλύπτει σχεδόν κάθε επιφάνεια.

Η πνευματική καρδιά του ιερού είναι η ιερή εικόνα της “Nuestra Señora de Araceli”, (Η κυρία μας της Αρακέλι) της πολιούχου της Lucena και της ευρύτερης ανδαλουσιανής υπαίθρου. Ιστορικά αρχεία αποδίδουν την άφιξή της στην Ισπανία στο δεύτερο μισό του δέκατου έκτου αιώνα, όταν ο Μαρκήσιος του Comares μετέφερε το γλυπτό από την Ιταλία, πυροδοτώντας αμέσως μια βαθιά ευλάβεια που διαρκεί εδώ και αιώνες. Αυτή η θρησκευτική ευλάβεια διαμορφώνει το πολιτιστικό ημερολόγιο της Lucena, δίνοντας αφορμή για τις ζωντανές γιορτές Fiestas Aracelitanas, κατά τις οποίες το άγαλμα κατεβαίνει τελετουργικά από το ιερό της στην πόλη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα έντονης γιορτής, παραδοσιακής μουσικής και βαθιάς περιφερειακής περιφάνιας.

Γενικά η Λουτσένα προσφέρει μια μοναδική αφήγηση: κάποτε ήταν μια εβραϊκή πόλη-κράτος («Η Πόλη των Ποιητών») και αργότερα έγινε ένα μνημειώδες προπύργιο του ισπανικού μπαρόκ. Αυτό το δρομολόγιο εξισορροπεί το αρχαιολογικό βάθος με την αρχιτεκτονική μεγαλοπρέπεια.

 

Επίσκεψη στα κεραμικά

Οι ιδιοκτήτες της βιοτεχνίας κεραμικών αναφέρθηκαν στην παράδοση, την κληρονομιά και τον πολιτισμό της κεραμικής τέχνης στην περιοχή. Όπως είπαν, είναι μια οικογένεια τεχνιτών που εδώ και οκτώ γενιές επιδιώκει να προωθήσει την τέχνη της κεραμικής, η οποία αποτελεί μέρος της ταυτότητας και της πολιτιστικής αξίας της Λουτσένα.

 

  LUCENA: Τα στενά της Lucena εντυπωσιάζουν με τα πανιά που απλώνονται ανάμεσα στα κτήρια, δημιουργώντας ευχάριστες διαδρομές σκιάς για κατοίκους και επισκέπτες.(φωτό Lucena).

 

 

ΣΕΒΙΛΛΗ – SEVILLE

Μετά τη διανυκτέρευση στη Λουτσένα, αναχωρήσαμε για την ξακουστή Σεβίλλη.

 

 

Με την άφιξή μας στο ιδιαίτερα όμορφο και φιλόξενο ξενοδοχείο Petit Palace Santa Cruz, στο κέντρο της Σεβίλλης, ξεκίνησε η ξενάγησή μας στην πόλη.

Η ιστορία των Εβραίων της Σεβίλης είναι βαθιά συνδεδεμένη με την περιοχή Barrio Santa Cruz, τη μεσαιωνική εβραϊκή συνοικία (Judería) της πόλης. Κάποτε αποτελούσε τη δεύτερη μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα της Ισπανίας (μετά το Τολέδο). Η κοινότητα άκμασε μέχρι το τραγικό πογκρόμ του 1391, όπου η συνοικία κάηκε. Μετά την οριστική απέλαση το 1492 (Διάταγμα της Αλχαμπρά), οι Σεφαραδίτες Εβραίοι διασκορπίστηκαν στη Μεσόγειο (Ελλάδα/Θεσσαλονίκη) και τη Βόρεια Αφρική.

 

Τα βασικά ιστορικά σημεία και αξιοθέατα στη Σεβίλλη περιλαμβάνουν:

Barrio Santa Cruz: Μια γραφική, δαιδαλώδης γειτονιά με στενά πλακόστρωτα σοκάκια, εσωτερικές αυλές και πορτοκαλιές.

Πρώην Συναγωγές: Πολλές από τις σημερινές εκκλησίες της συνοικίας (όπως η εκκλησία του Αγίου Βαρθολομαίου) ήταν αρχικά εβραϊκές συναγωγές που μετατράπηκαν σε εκκλησίες.

Calle de la Judería: Ο κεντρικός άξονας της παλιάς συνοικίας που συνδέει το Αλκαζάρ της Σεβίλης με τα τείχη της πόλης.

 

Το Βασιλικό Alcazar (Αλκάθαρ) της Σεβίλης είναι το παλαιότερο σε λειτουργία βασιλικό παλάτι στην Ευρώπη. Βρίσκεται στην καρδιά της πόλης, είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και εντυπωσιάζει με την πανέμορφη αρχιτεκτονική του. Το Alcazar (Αλκάθαρ) συνδυάζει τέλεια τη μαυριτανική (ισλαμική) τέχνη με τη χριστιανική γοτθική, αναγεννησιακή και μπαρόκ αρχιτεκτονική. Αυτό το μοναδικό μείγμα ονομάζεται Mudéjar. Το παλάτι είναι διάσημο για τις περίτεχνες αίθουσες του, τα πολύχρωμα κεραμικά πλακάκια και τους υπέροχους καταπράσινους κήπους του.

 

Τα Κύρια Σημεία του Παλατιού

Η Αίθουσα των Πρέσβεων (Salón de Embajadores): Είναι το πιο εντυπωσιακό δωμάτιο. Έχει έναν εκπληκτικό χρυσό θόλο που θυμίζει έναστρο ουρανό.

Αυλή των Παρθένων (Το Patio de las Doncellas): Μια υπέροχη αυλή με πισίνα, συμμετρικές καμάρες και λεπτομερή γύψινη διακόσμηση.

Οι Κήποι: Τεράστιοι εξωτερικοί χώροι γεμάτοι με πορτοκαλιές, φοίνικες, σιντριβάνια και κρυμμένα περίπτερα.

Μπορείτε να περπατήσετε στα ίδια μονοπάτια που περπατούσαν βασιλιάδες για αιώνες.

 

Ο Καθεδρικός Ναός της Σεβίλης

Στην επίσκεψη στον Καθεδρικό ναό της Σεβίλης καλό είναι οι κυρίες να έχουν μια ζακέτα ή ένα μαντήλι να σκεπάσουν τους ώμους τους.

Για την ανοικοδόμηση του καθεδρικού ναού, Catedral de Sevilla, χρειάστηκαν περισσότερα από εκατό χρόνια, από το 1401 έως το 1519.

Όπως έχει συμβεί σε πολλά σημεία στην Ισπανία και όχι μόνο, στην ιστορία των θρησκειών – του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ – μετά από επιτυχείς κατακτήσεις ή απελευθερωτικές εκστρατείες, στη θέση του ναού μιας θρησκείας ανεγέρθηκε μια εκκλησία άλλης θρησκείας. Εκεί που υπήρχε συναγωγή ή παλαιοχριστιανική εκκλησία, χτίστηκε τζαμί ή το αντίστροφο. Ο καθεδρικός ναός της Σεβίλλης χτίστηκε στη θέση ενός τζαμιού που καταστράφηκε μετά την εκδίωξη των Μαυριτανών εμίρηδων, οι οποίοι ασπάζονταν το Ισλάμ, από την Ιβηρική Χερσόνησο. Ο μιναρές του σωζόμενου τζαμιού των Αλμοχάντ ανακατασκευάστηκε σε καμπαναριό.

Το κτίσιμο και η διακόσμηση του ναού πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Χρυσής Εποχής της Σεβίλλης. Ήταν η εποχή κατά την οποία εδραιώθηκε η ισπανική μοναρχία και ο καθεδρικός ναός φιλοδοξούσε να εντυπωσιάσει με τον πλούτο και το αυτοκρατορικό μεγαλείο του, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τον θρίαμβο του καθολικισμού επί του Ισλάμ. Χαρακτηριστικά του πνεύματος της εποχής είναι τα λόγια που αποδίδονται στο συμβούλιο των επισκόπων (Cabildo), σύμφωνα με τα οποία επιθυμούσαν «να χτίσουν μια τόσο επιβλητική εκκλησία, ώστε να μην μπορεί ποτέ να ξεπεραστεί». Ένα ακόμη απόσπασμα που αποτυπώνει την ακμή της Σεβίλλης εκείνη την εποχή είναι το «Quien no ha visto Sevilla no ha visto maravilla» – «Όποιος δεν έχει δει τη Σεβίλλη, δεν έχει δει θαύμα».

 

 

ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Hispalia: Ένα ξεχωριστό ταξίδι σε πολύ ενδιαφέρουσες γεύσεις.

 Foto: seville_Antiquarium.

 

Η Επιστήμη των Αρχαίων Γεύσεων: Ένα Γαστρονομικό Ταξίδι στη Ρωμαϊκή Ισπανία στην καρδιά της Σεβίλης: ΙΣΠΑΛΙΑ, Τι είναι όμως το Hispalia; Είναι ένας πρωτοποριακός γαστρονομικός χώρος, μία επιστημονική ταβέρνα και αίθουσα γευσιγνωσίας που αναβιώνει τις αυθεντικές γεύσεις της αρχαίας Μεσογείου και της Ρωμαϊκής Ισπανίας χρησιμοποιώντας αυστηρή επιστημονική έρευνα. Ποιος κρύβεται πίσω από αυτό; Είναι μια πρωτοβουλία Έρευνας και Ανάπτυξης που ξεκίνησε από την Arqueogastronomía (μια ομάδα αρχαιολόγων και ιστορικών τροφίμων) σε στενή συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Σεβίλης και το Πανεπιστήμιο του Κάντιθ. Βρίσκεται στην αγορά Mercado de la Encarnación (που βρίσκεται μέσα στο διάσημο αρχιτεκτονικό ορόσημο Las Setas de Sevilla). Είναι μια καθηλωτική γαστρονομική εμπειρία χτισμένη ακριβώς πάνω από το Antiquarium, τον μεγαλύτερο αρχαιολογικό χώρο της Σεβίλης που περιέχει τα ερείπια ενός ρωμαϊκού εργοστασίου αλμυρού ψαριού και αρχαίων σπιτιών. Οι επισκέπτες μπορούν να μάθουν για την ιστορία υπόγεια και στη συνέχεια να τη γευτούν κυριολεκτικά πάνω από το έδαφος.

 

Ο ΧΩΡΟΣ: Είναι ένα σύγχρονο Ρωμαϊκό θερμοπώλιο*. Ο σχεδιασμός του Hispalia είναι ένα οπτικό εργαλείο αφήγησης εμπνευσμένο από τα αρχαία ρωμαϊκά θερμόπολια (*οι πάγκοι fast food της αρχαιότητας) και τα hospitia (παραδοσιακοί χώροι φιλοξενίας). Αισθητική: Το περίπτερο διαθέτει έναν εντυπωσιακό πράσινο μαρμάρινο πάγκο και τοίχους διακοσμημένους με κλασικές τοιχογραφίες πομπηιανού στιλ. Ατμόσφαιρα: Ένα εκλεπτυσμένο αλλά ζεστό σημείο συνάντησης όπου η ιστορία απομυθοποιείται μέσω της γαστρονομίας.

Η ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ: Αντί να προσφέρει απλώς μια «ιστορική ερμηνεία», το Hispalia παρουσιάζει επιστημονικά τεκμηριωμένες αναπαραστάσεις.

Μέσα από την ανάλυση αρχαιολογικών ευρημάτων, αρχαίων κειμένων, όπως το De re coquinaria του Απίκιου –μια συλλογή ρωμαϊκών συνταγών που χρονολογείται στον 5ο αιώνα μ.Χ.–, και παλαιοβοτανικών στοιχείων, οι δημιουργοί του έχουν επαναφέρει στη ζωή προϊόντα και γεύσεις που είχαν χαθεί εδώ και αιώνες.

 

ΦΛΑΜΕΝΚΟ

“I am puro Flamenco” (Είμαι το αγνό Φλαμένκο)

SevilleMuseo del Baile Flamenco 

Museo del Baile Flamenco

  Foto: Seville_παράσταση Flamenco 

 

Αξέχαστες παραστάσεις αυθεντικού φλαμένκο θα χαρεί ο επισκέπτης στη Σεβίλλη. Παραστάσεις εμποτισμένες με το πνεύμα της Κριστίνα Χόγιος. Η Κριστίνα Χόγιος είναι η ιδρύτρια του μουσείου και η πιο βραβευμένη χορεύτρια και χορογράφος φλαμένκο όλων των εποχών.

Το Μουσείο Χορού Φλαμένκο είναι ένας προορισμός που αξίζει να επισκεφθεί κανείς, για να βιώσει τη φλόγα αυτού του αυθεντικού χορού. Πρόκειται για έναν χώρο αφιερωμένο στο αυθεντικό φλαμένκο της Σεβίλλης, τον οποίο λατρεύουν επισκέπτες από όλο τον κόσμο και αγαπούν οι ίδιοι οι κάτοικοι της πόλης.

Το Μουσείο Χορού Φλαμένκο τιμά τον ρόλο του Φλαμένκο, ενισχύοντας την παγκόσμια απήχηση και πολιτιστική σημασία του χορού.

Ιστορικά, το φλαμένκο είναι ένα παθιασμένο είδος μουσικής και χορού που γεννήθηκε στην Ανδαλουσία της Ισπανίας. Αναπτύχθηκε κυρίως από τους Τσιγγάνους (Romani/Gitanos) που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή τον 15ο αιώνα, συνδυάζοντας στοιχεία από την ινδική, μαυριτανική, εβραϊκή και ανδαλουσιανή παράδοση.

 

SevilleMuseo del Baile Flamenco

Το φλαμένκο ξεκίνησε ως μορφή έκφρασης των φτωχών κοινωνικών στρωμάτων, με τραγούδια που αρχικά δεν συνοδεύονταν από μουσικά όργανα, αλλά μόνο από ρυθμικά χειροκροτήματα, εκφράζοντας τα βάσανα και την καταπίεση. Τον 19ο αιώνα γνώρισε μεγάλη άνθηση με τη δημιουργία των πρώτων μουσικών καφενείων, των λεγόμενων cafés cantantes, όπου καθιερώθηκαν η χρήση της κιθάρας και ο συνδυασμός του τραγουδιού με τον χορό. Σήμερα, το φλαμένκο έχει εξελιχθεί σε μια απαιτητική μορφή τέχνης, η οποία αναγνωρίζεται παγκοσμίως και περιλαμβάνει τρία βασικά στοιχεία:

Το Cante (το τραγούδι) – Το Baile (ο χορός) – Το Toque (η μουσική με την κιθάρα)

 

Setas de Sevilla – Metropol Parasol

Το Setas de Sevilla, επίσημα γνωστό ως Metropol Parasol, είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα σύγχρονα ορόσημα στη Σεβίλλη της Ισπανίας. Βρίσκεται στην Plaza de la Encarnación και θεωρείται η μεγαλύτερη ξύλινη κατασκευή στον κόσμο. Σχεδιασμένο από τον Γερμανό αρχιτέκτονα Jürgen Mayer, το μνημείο εγκαινιάστηκε το 2011 στο πλαίσιο ενός έργου αστικής αναγέννησης για τη μεταμόρφωση μιας από τις πιο ιστορικές πλατείες της πόλης. Το μνημείο συνδυάζει την αρχιτεκτονική, την ιστορία, τον πολιτισμό, ενώ συνδυάζει τη γαστρονομία και την ψυχαγωγία σε έναν ενιαίο χώρο. Ο εντυπωσιακός σχεδιασμός του, εμπνευσμένος από το σχήμα γιγάντιων μανιταριών, έχει γίνει σύμβολο της σύγχρονης Σεβίλλης, ενώ παράλληλα συνδυάζεται με την πλούσια ιστορική κληρονομιά της πόλης. Το συγκρότημα χωρίζεται σε πέντε διαφορετικά επίπεδα. Στο υπόγειο επίπεδο, οι επισκέπτες μπορούν να εξερευνήσουν το Antiquarium, ένα αρχαιολογικό μουσείο που διατηρεί εντυπωσιακά ρωμαϊκά και ισλαμικά ερείπια που ανακαλύφθηκαν κατά την κατασκευή του μνημείου. Στο ισόγειο, υπάρχει η παραδοσιακή αγορά Encarnación, όπου οι ντόπιοι και οι τουρίστες μπορούν να απολαύσουν φρέσκα τοπικά προϊόντα και να βιώσουν την αυθεντική ατμόσφαιρα της Σεβίλλης. Ένα από τα κύρια αξιοθέατα είναι ο υπερυψωμένος πανοραμικός διάδρομος, ο οποίος εκτείνεται στην κορυφή του κτιρίου.

Το Setas de Sevilla δίνει τη δυνατότητα να βρεθεί ο επισκέπτης στην καρδιά της πόλης και να ακούσει, να κοιτάξει και να περπατήσει πάνω από την πόλη.

 

 

 

Από εδώ, οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν εκπληκτική πανοραμική θέα 360 μοιρών στον ιστορικό ορίζοντα της Σεβίλλης, συμπεριλαμβανομένων διάσημων ορόσημων όπως ο Καθεδρικός Ναός, η Giralda και πολλά άλλα ιστορικά κτίρια. Το μονοπάτι προσφέρει μια αξέχαστη εμπειρία τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και κατά τη δύση του ηλίου, όταν η πόλη λούζεται από χρυσό φως.

Για πολλά χρόνια, στο σημείο που βρίσκεται “Setas de Sevilla” γινόταν η πιο γνωστή αγορά τροφίμων που τροφοδοτούσε τους κατοίκους που ζούσαν εκεί, το Mercado de la Encarnacion. Ήταν μία εμπορική περιοχή και αποτελούσε σημείο συνάντησης για όλους. Με πάνω από 400 πάγκους με φρέσκα προϊόντα, σχεδιάστηκαν ορισμένες εγκαταστάσεις έτσι ώστε οι έμποροι να μπορούν να ασκούν τη δραστηριότητά τους. Με το πέρασμα του χρόνου, εξαιτίας δομικών προβλημάτων στους πάγκους των λαχανικών και ψαριών και την εμφάνιση των πρώτων σουπερμάρκετ, η αγορά κατεδαφίστηκε. Αυτό το τμήμα της καρδιάς της Σεβίλλης ήταν το εμπορικό και κοινωνικό επίκεντρο για αιώνες.

Σήμερα, το Setas de Sevilla είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα αρχιτεκτονικό ορόσημο. Είναι ένας ζωντανός πολιτιστικός και κοινωνικός χώρος όπου οι επισκέπτες μπορούν να ανακαλύψουν την ιστορία της πόλης, να απολαύσουν τοπική κουζίνα, να παρακολουθήσουν εκδηλώσεις και να θαυμάσουν ένα από τα πιο καινοτόμα παραδείγματα σύγχρονης αρχιτεκτονικής στην Ισπανία. Ο μοναδικός συνδυασμός σύγχρονου σχεδιασμού και ιστορικής κληρονομιάς το έχει καταστήσει ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της Σεβίλης και μια απαραίτητη στάση για όποιον εξερευνά την πόλη.

 

Το Βασιλικό Παλάτι-Κάστρο Alcázar. Το Hispalia, με τις ενδιαφέρουσες γευστικές προτάσεις και τη θερμή φιλοξενία του – είμαι χορτοφάγος και είχαν ετοιμάσει ειδικά τάπας για μένα, ανάμεσά τους ένα εξαιρετικό πιάτο με πουρέ φακής, βραστά κάστανα και διάφορα μπαχαρικά. Το παθιασμένο φλαμένκο, με τη συνοδεία εύγευστης sangria, σε μια ιδιαίτερα φιλική ατμόσφαιρα. Τέλος, το εντυπωσιακό και μοναδικό Setas de Sevilla, το οποίο προσφέρει πανοραμική θέα στην πόλη τόσο στο φως της ημέρας όσο και κάτω από τα όμορφα φώτα της νύχτας.

 

Το ταξίδι της επιστροφής μας από τη Σεβίλλη στη Μαδρίτη πραγματοποιήθηκε με το εξαιρετικά γρήγορο τρένο SpainByTrain (High-Speed Train).

Από τη Μαδρίτη αναχωρήσαμε αεροπορικώς για την Αθήνα. Τα αεροπορικά εισιτήρια ήταν προσφορά της Turespaña, του Ισπανικού Οργανισμού Τουρισμού.

Από την Καστίλη έως την Ανδαλουσία, αυτό που μένει ως τελική εντύπωση είναι η αυθεντική φιλοξενία των κατοίκων, η φρέσκια πορτοκαλάδα που σερβίρεται παντού, οι όμορφοι δρόμοι και τα ζωηρά χρώματα των καταστημάτων. Οι επιβλητικές εκκλησίες, τα ξεχωριστά κτήρια και οι περιποιημένοι κήποι συνθέτουν ένα γοητευτικό σκηνικό, ενώ το φλαμένκο, η μουσική και η εξαιρετική τοπική κουζίνα ολοκληρώνουν την εμπειρία ενός ταξιδιού γεμάτου εικόνες, γεύσεις και έντονα συναισθήματα.

 

 

Στη χώρα μας, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης είναι γνωστοί και ως Σεφαραδίτες. Εγκαταστάθηκαν μαζικά στη Θεσσαλονίκη μετά την εκδίωξή τους από την Ισπανία το 1492. Έχτισαν εκεί μια ακμάζουσα κοινότητα, η οποία ονομάστηκε «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων» και διαμόρφωσε έντονα την πολυπολιτισμική ταυτότητα της πόλης μέχρι τον αφανισμό της στο Ολοκαύτωμα.

Η Άφιξη και η Άνθιση των Σεφαραδιτών Εβραίων στη Θεσσαλονίκη. Το 1492, το Διάταγμα της Αλχάμπρα ανάγκασε τους Εβραίους να εγκαταλείψουν την Ισπανία. Η πλειοψηφία βρήκε καταφύγιο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη Θεσσαλονίκη. Ως τον 16ο αιώνα, οι Ισπανοεβραίοι έγιναν η πολυπληθέστερη ομάδα της πόλης της Θεσσαλονίκης. Οι Σεφαραδίτες ξεπέρασαν αριθμητικά τις παλαιότερες ελληνόφωνες κοινότητες (Ρωμανιώτες), επιβάλλοντας τα ήθη και τα έθιμά τους.

Με τη μεγάλη Οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη που είχαν, υποστήριξαν τη μετατροπή της Θεσσαλονίκης σε κορυφαίο εμπορικό κέντρο. Διακρίθηκαν στο εμπόριο υφασμάτων, τη βυρσοδεψία, τη μεταξουργία και την ιατρική.

Η καθημερινή γλώσσα των Σεφαραδιτών στη Θεσσαλονίκη ήταν τα λαντίνο (εβραιοϊσπανικά), ένα μείγμα παλαιών ισπανικών με στοιχεία από τα εβραϊκά, τα τουρκικά και τα ελληνικά. Η έντονη πνευματική ζωή τους συνέβαλε ώστε η Θεσσαλονίκη να εξελιχθεί σε κέντρο θρησκευτικών σπουδών. Συνέβαλε, επίσης, στην ανάπτυξη της τυπογραφίας –στην πόλη λειτούργησε ένα από τα πρώτα εβραϊκά τυπογραφεία στην Ευρώπη– καθώς και της φιλοσοφίας. Η καταστροφική πυρκαγιά του 1917 έπληξε βάναυσα τις εβραϊκές συνοικίες, αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους άστεγους και αλλάζοντας τη ρυμοτομία.

Κατά την περίοδο της ναζιστικής κατοχής, από το 1941 έως το 1943, περίπου το 95% του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης οδηγήθηκε στα στρατόπεδα εξόντωσης, κυρίως στο Άουσβιτς, με αποτέλεσμα τον αφανισμό της ιστορικής κοινότητας. Στη σύγχρονη Θεσσαλονίκη διαβιεί μια μικρότερη, δραστήρια κοινότητα, η οποία διατηρεί ζωντανή την ιστορική μνήμη. Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης καταγράφει την ιστορία της κοινότητας στην πόλη, ενώ η Συναγωγή Μοναστηριωτών είναι ένα από τα ελάχιστα κτίρια που διασώθηκαν.